Die Luyden van 't Hooge Veene


Stokleggingsdag

De Hoogeveense Stokleggingsdagen worden jaarlijks gehouden op de 3e zaterdag in juni.
Programma en overige activiteiten kunnen jaarlijks verschillen, zie hiervoor ook de activiteiten op de voorgaande Stokleggingsdagen.

De naam komt van de oude Drentse manier om de verkoop van een onroerend goed te bezegelen, namelijk middels de zogenaamde stoklegging; onder toeziend oog van enkele getuigen legde de verkoper een stok voor de koper zijn voeten, die vervolgens de stok diende op te nemen om de koop/verkoop te bekrachtigen.
Een en ander is vastgelegd in het Landtrecht van Drenhte, het eigen wetboek van de Landschap Drenthe, waar de regering van de Republiek geen invloed op had.

Hieronder volgen verslagen van Stokleggingsdagen, en zo mogelijk het programma van de komende Stokleggingsdag.

  • Stokleggingsdag 2007

  • Stokleggingsdag 2008

  • Stokleggingsdag 2009



  • 3e Stokleggingsdag zaterdag 20 juni 2009.

    Zaterdagmiddag 20 juni wordt de jaarlijkse Stokleggingsdag gehouden.
    Locatie: Museum De 5000 Morgen te Hoogeveen.
    Tijd: 14:00 - 16:00 uur.

    De Stokleggingsdag is een dag waarop levende geschiedenis centraal staat. Geen verkleedpartij, maar mensen die zich verdiepen in een tijdperk en proberen dat tijdperk tot leven te brengen door echt in de huid van een tijdgenoot te kruipen.
    Op dit moment is het hele programma nog niet bekend, maar wat er al wel is lijkt verrassend te worden.
    Voor het eerst wordt de Albert ten Heuvel-prijs uitgegeven.

    De Albert ten Heuvel-prijs is een prijs voor leerlingen van een middelbare school die wat bijzonders hebben gepresteerd op het gebied van de Hoogeveense cultuur of geschiedenis.

    Daarnaast is er een speciaal biertje te proeven, volgens oud recept gemaakt en nergens anders verkrijgbaar.
    Speciaal gebrouwen door een van de leden van de Historische Vereniging Die Luyden van 't Hooge Veene.
    Geschiedenis moet je niet alleen zien, geschiedenis moet je ook ruiken en proeven.

    Een nieuwe werkgroep van Die Luyden houdt zich bezig met de Saksische periode. Mocht u dat niets zeggen: het is de tijd van de 'Prinses van Zweeloo'. Haar vader en zuster zouden het geweest kunnen zijn, die zich daar zaterdag presenteren, in volkomen historisch verantwoorde kleding en attributen.

    de saksen komen!


    Overal in Nederland en Duitsland zijn mensen momenteel bezig met de oudste geschiedenis van ons land en de aangrenzende Duitse gebieden. Culturen liepen door tot in Engeland.

    Op de foto een mooi oud-Saksisch tafereeltje, zoals dat in de 5e eeuw ook bij Hoogeveen gebeurd had kunnen zijn. Onze gemeente heeft sinds de herindelingen gebieden binnen de grenzen gekregen waar oeroude culturen leefden. Een kleine Saksische groep uit Duitsland heeft aangegeven graag langs te komen. Ze zullen er zijn, zaterdag, als het een beetje meezit. Dus ook die kleine Saksische, die zich nog van geen geschiedenis bewust is. Edda heet ze. Naar de gedichtenbundel uit de grijze oudheid.

    Wie ook maar een beetje interesse heeft bij Hoogeveens historie zal dus zaterdagmiddag zeker aan zijn trekken komen. Al is het alleen maar om eens bij te praten met de leden van Die Luyden van 't Hooge Veene.


    naar boven



    2e Stokleggingsdag zaterdag 21 juni 2008.

    In tegenstelling tot de 1e stokleggingsdag werden er dit jaar de hele dag activiteiten ontplooit.
    De poorten gingen open om 10.30 uur, en werden pas weer gesloten om 17.00 uur.
    Bij de opening bulderden de kanonnen van de Batavia werf uit Lelystad, en werd aansluitend de levend Cilie onthuld.

    Natuurlijk werd er ook de stok gelegd, maar er was meer, zoals muziek ende vermaeck, een historische markt, demonstraties van historische ambachten, presentaties van levende geschiedenisgroepen, historisch eten en drinken...

    Op deze dag kon u de middeleeuwer en de Gouden Eeuwer ontmoeten aan het Museumlaantje, in het Museumpark.

    Medewerking werd onder andere verleend door:




    Organisatie in samenwerking met:

    Museum De 5000 Morgen


    naar boven



    Monoloog van een dronkaard

    De Leidse Kluchten Compagnie speelde een eenakter en een klucht. Hierbij een korte impressie. Het publiek liet zich er goed mee vermaken!


    naar boven



    1e Hoogeveense Stokleggingsdag op zaterdag 16 juni 2007.

    Zaterdag 16 juni 2007. O ja?

    Hebben we niet meer onze eigen kalender?
    Die Luyden zetten de jaartelling meteen weer op hun eigen ritme.
    Nee, ze praten niet over 1640 of zo, maar ze maken er 6 juni van, omdat ze die Hollandse jaartelling maar gek gedoe vinden.
    Drenthe had in de 17e eeuw inderdaad een jaartelling die 10 dagen verschilde van Holland.
    Het was maar een van de vele weetjes die op de stokleggingsdag naar voren kwamen.

    In het voorprogramma kon geproefd worden van echt 17e eeuws bier.

    "Smerig spul", zeiden ze in die dagen, vandaar dat ze graag "buitenlandse" bieren importeerden.
    "Goed spul", zeggen de fijnproevers, die eindelijk hun tong de sprong in de tijd konden gunnen.
    De Luyden wandelden nog eens even door de Hoofdstraat, en toen begon het.
    Stuk voor stuk werden ze voorgesteld.
    Vijf man en vrouw sterk zijn ze inmiddels. En helemaal in de kleren.
    Allemaal hebben ze hun verhaal.
    Behalve Willem, die zegt niet zoveel. En dat moet ook niet, want die is landarbeider. Die moet werken, niet praten.
    Die Willem werd trouwens wel als vertegenwoordiger van Hoogeveen (Sorry Willem Urlings, we zochten een tijdgenoot uit de arbeiderskaste!) naar voren geschoven.
    Hij kreeg de lijst overhandigd, met daarin de namen van de echte luyden.
    De eerste bewoners van Hoogeveen.

    Stoklegging, wat was dat eigenlijk?

    Een makelaar werd gevraagd uit te leggen hoe nu grondoverdracht verloopt.
    Vervolgens werd aangegeven hoe men dat deed in de 17e eeuw.
    Stukje bij beetje werd een hele stokleggingsbrief doorgenomen.
    Het publiek werd ingeschakeld om mee te spelen.
    Pieter Lacourt, vertegenwoordiger van Sophia van Echten, was door haar afgevaardigd om grond en meierwoningen te verkopen.
    Hij pikte iemand uit het publiek die ze zou willen kopen.
    De heer speelde het mee, werd Jan Broens gedoopt, en zijn woning was door Bommenberend platgebrand, dus hij kon wel wat nieuws gebruiken.
    De keurnoten, getuigen, werden eveneens uit het publiek gekozen.
    Ze moesten wel even bewijzen of ze konden lezen en werden ter plekke beedigd.
    De stok werd op de grond gelegd, door de verkoper.
    Volgens Landrecht.
    Daarmee deed hij symbolisch afstand van grond en woningen.
    De stok werd door de koper opgenomen. Daarmee aanvaardde de koper grond en woningen.
    De stok was de wandelstok van de schulte, die alles leidde.

    Ga nog maar even rustig wat drinken, was het daarna.

    Ja, ja. Even wat drinken.
    Zo gauw de mensen dachten dat ze rust hadden, sloeg de schulte met een grote houten hamer op tafel, en opende de goorspraak.
    Net zoals alle andere activiteiten was dat in de herboren kroeg "Den Claerenberg" van Pieter Lacourt.
    Een goorspraak was bedoeld om aan te geven wat er allemaal verkeerd was gegaan en wie beboet moest worden.
    Dat was allemaal niet mis.
    De kroegbaas verdiende dubbel aan een borrel.
    Eerst als je hem dronk, en dan als je dronken naar buiten ging en hij je aangaf bij de schulte voor baldadigheid.
    De boetes werden gedeeld.
    Of het echt zo toeging in die dagen, vroeg iemand.
    Jazeker.
    Die Luyden zetten in een soort wagenspel, straattheater, de lijnen scherper neer dan ze toentertijd te zien waren, maar het zijn wel lijnen zoals ze in de 17e eeuw echt liepen.
    De theaterversie van 17e eeuws Hoogeveen zit dichter bij de realiteit dan alle mythes die tot op heden nog de ronde doen over het ontstaan van Hoogeveen.

    Trouwens, wist u dat:

    Een trouwpenning als huwelijksgift gebruikelijk was, lang voor het huwelijkscontract van Napoleon?
    Dat je boete kon krijgen als je voor je trouwen met je vrouw "vleselijk converseerde"?
    Dat een arbeider maar 1 gulden per dag verdiende, en dat die ene carolusgulden in werkelijkheid net zo zwaar was als een hele hand vol euro's nu? Hoezo inflatie.

    De 17e eeuw is weer losgebroken in Hoogeveen.
    Teveel om alles te vertellen.
    Neem de kans waar, als de kans zich weer voordoet, en leer ze kennen: Die Luyden van 't Hooge Veene.
    Of trek de stoute schoenen aan, kom op een vierde maandagavond naar het museum en kijk eens wat voor rol jij op je kunt nemen.........

    Klik voor een uitgebreide fotoreportage ook eens op de foto "stokleggingsdag" in de rechterkolom, of in de linkerkolom op 1e bewoners, voor informatie over de echte 1e bewoners van Hoogeveen.

    naar boven


    facebook die luyden